|
Tot 09-09-2003 had ik als
webmaster van deze website nog geen
vermelding van cq omtrent Franeker. Doch dankzij Peter Laagland die mij
eerst per email een tip gaf en daarna het onderstaande verhaal stuurde
komt daar dus verandering in. Heeft U als inwoner van Franeker – of ook
als u buiten Franeker woont – een nuttige tip omtrent deze Friese Stad
dan ontvangen we als bijonsin-team graag de link van U. Met dank aan
Peter en de groetjes aan allen : Albert Bolink medenamens het
gehele Bijonsin-team.
Geschiedenis
In
de gemeente Franekeradeel, met een oppervlakte van ongeveer 10.000 hectare,
is de stad Franeker van oudsher het centrum. Om de stad liggen de
volgende zestien dorpen: Achlum, Boer, Dongjum, Firdgum, Herbaijum,
Hitzum,Peins, Pietersbierum, Oosterbierum, Ried, Klooster Lidlum,
Schalsum,Sexbierum, Tzum, Tzummarum en Zweins. In totaal wonen er iets
meer dan 20000 mensen in de gemeente, ongeveer 13.000 in de
stad en de rest over de omringende dorpen verspreid.
Franeker heeft zich in de Middeleeuwen ontwikkeld tot
de belangrijkste
nederzetting van noordelijk Westergo. Dat gebied was een eiland, het
werd omspoeld door de zee, de Middelzee en de Marneslenk. De
kwelderstreken lagen onbeschermd voor een bij tijd en wijle onstuimig
hoge zee en de bewoners trachtten lijf en goed veilig te stellen op de
terpen. De streek rond Franeker was in de 11e/12e eeuw vermoedelijk het
eerste gebied in Friesland waar een zekere vorm van openbaar bestuur
werd georganiseerd. Ook vonden er de eerste experimenten plaats voor
een nieuwe wijze van bescherming door dijkaanleg. Dit zorgde ook
economische voorspoed: het land raakte zo minder verzilt en kon langer
worden gebruikt.
Franeker had een belangrijke positie in Franekeradeel,
in de Vijf-Delen
en in heel Westergo en was een aantrekkelijke plaats voor hoofdelingen,
de tot bestuurlijke macht gekomen grootgrondbezitters. Zij bouwden in
Franeker hun stinsen. Ambachtslieden en handelaren volgden. Franeker
verwierf in 1402 marktrechten en spoedig werd het bestuur ook zo
georganiseerd dat Franeker een stad genoemd kon worden.
In 1585 kreeg Franeker een universiteit. Tot 1811 kon
men in Franeker
theologie, rechten, medicijnen, klassieke talen, wijsbegeerte en wis-
en natuurkunde studeren. De aanwezigheid van wetenschappers had een
enorme uitstraling en hiervan profiteerden ook herbergiers, kooplieden
en ambachtslieden. De stad trok beroemdheden als Descartes, prins Friso
van Oranje, Peter Stuyvesant en niet te vergeten Anna Maria van
Schurman.
In 1984 worden de voormalige gemeenten Franekeradeel,
Franeker en een
deel van Barradeel samengevoegd tot de gemeente Franekeradeel met als
hoofdplaats Franeker. De voormalige academiestad is nu vooral bekend
door het Eise Eisinga Planetarium, het kaatsen en het Psychiatrisch
Ziekenhuis.
Heraldiek
Voor meer informatie over het wapen van de gemeente, verwijzen wij u
naar de website www.ngw.nl.
Wandelen in Franeker
Voor inlichtingen over een door een stadsgids
begeleide wandeling door
Franeker kunt u bellen met de volgende telefoonnummers:
(0517) 393 661 / (0517) 394 333.
Er zijn Stads- of Academiewandelingen onder deskundige begeleiding, met
eventueel een bezoek aan:
- Het Stadhuis
- Planetarium
- Museum It Coopmanshûs, o.a. uit de tijd van de Academie
- Stinzen
- Kaatsmuseum
Eise
Eisinga Planetarium
Sterrenkundige Eise Eisinga, wolkammer van beroep, heeft tussen 1774 en
1781
in de woonkamer en de zolder van zijn huis het
planetarium gemaakt.
Sinds de voltooiing heeft het planetarium vrijwel zonder onderbreking
gefunctioneerd. Let vooral op de fraaie zonnewijzer in de gevel.
Verder bezit het planetarium een collectie astronomische
instrumenten,handschriften en waarnemingen van Friese autodidacten. Ook
zijn er regelmatig wisselende exposities over onderzoek op het gebied
van sterrenkunde en ruimtevaart.
Eise Eisinga Planetarium
Eise Eisingastraat 3
8801 KE Franeker
tel. (0517) 393070
Geopend: di t/m za 10.00 –17.00 uur;
half april t/m half sept. ook maandag
en zondag 13.00 – 17.00 uur.
(museumkaart is niet geldig)
www.planetarium-friesland.nl
Museum ‘t Coopmanshûs
Het Coopmanshûs aan de Voorstraat is gevestigd in het in 1747
gebouwde
woonhuis van Dr. Coopmans, heelmeester te Franeker. Deze gaf tevens les
aan de universiteit van Franeker in medicijnen en scheikunde. Boven in
de gevel bevindt zich een beeltenis van de Griekse geneeskundige
Hippocrates, de grondlegger van de Oudgriekse geneeskunst. In deze drie
fraaie panden is nu het gemeentelijke museum ’t Coopmanshûs
gevestigd,
met o.a. herinneringen aan de tijd dar Franeker nog een
universiteitsstad was. Een ander deel van het museum is de vroegere
Waag, waar het water inmiddels niet meer onder door stroomt. Hoogtepunt
van de collectie is de geschiedenis van de Universiteit die van 1585
tot 1811 in
In juli en de eerste helft van augustus wordt op woensdagmiddag om
14.00 uur een gratis rondleiding gegeven. Op andere tijden is er een
rondleiding op afspraak.
Franeker gevestigd was. Ook zijn er het hele jaar door tijdelijke
tentoonstellingen te zien, waarbij de nadru ligt op de hedendaagse
kunst.
Openingstijden:
Dinsdag t/m zaterdag 10.00 tot 17.00 uur
April t/m september: ook op zondag 13.00 tot 17.00 uur
Het Kaatsmuseum
Het kaatsmuseum vindt u in de oude Waag, aan de Breede Plaats, boven de
Friesland Bank (achterom bij het parkeerplaatsje).
Van 15 mei tot en met september is het museum dinsdag
t/m zaterdag
geopend van 13.00 tot 17.00 uur. U vindt er relikwieën en veel
uitleg
over de kaatssport.
De Martinikerk
Deze beeldbepaldende kerk, die midden op de terp van Franeker ligt, aan
de Breede Plaats, is open voor bezichtiging. Men weet niet precies
wanneer de
kerk is gebouwd, waarschijnlijk in de 15e eeuw. Het blijkt dat in 1085
al een kerk voor Sint Martinus op deze plek stond, in de huidige
Martinikerk is snijwerk te zien uit de 15e en 17e eeuw. Imposant zijn
de 490, veelal gave, grafzerken uit de 16e tot de 18e eeuw. Op de
pijlers van het koor en het schip ontdekte men in 1860 geschilderde
heiligenfiguren uit de 15e eeuw.
Deze fresco’s zijn tijdens de restauratie van 1940 onder de
(reformatorische) kalk vandaan gehaald en gerestaureerd.
De kerk is In de maanden mei tot en met september bent
u welkom op
maandag tot en met zaterdag van 10.00 tot 12.30 en van 13.30 tot 17.00
uur.
Het Korendragershuisje
Het Korendragers- of zakkendragershuisje werd in 1634 gebouw voor het
Gilde der Koren- of Zakkendragers en gerestaureerd in 1924 en 1975.
Hier werden de in de stad aangevoerde granen, peulvruchten, bieren en
wijnen gecontroleerd en getransporteerd. Het Korendragershuisje is
tijdens winkeltijden gratis te bezoeken. Er is een permanente
tentoonstelling in gevestigd.
Martenatuin
Jaarlijks brengen honderden mensen een bezoek aan de tuin om de
speciale stinsenplanten te bewonderen. Sommigen zijn uniek omdat ze
nergens anders in Nederland voorkomen. De van oorsprong uitheemse
planten zijn door Kruisridders, kooplieden en andere reizigers
meegenomen en in de stinsentuinen geplant.
De Martenatuin is in de 18e eeuw aangelegd en in het voorjaar op zijn
mooist als de stinsenplanten volop in bloei staan. De tuin is
tijdens winkeltijden en op zaterdag gratis te bezoeken.
In de zomermaanden worden er beelden tentoon gesteld in de tuin.
Botniastins
Het oude hervormde diaconale weeshuis van Franeker. Deze heeft nog nog
tot na de oorlog dienst gedaan als weeshuis. De weeskinderen droegen
zwarte kleren en werden daarom ‘zwartkousen’ genoemd.
Theehuisjes
Deze dateren uit de 18e eeuw en hoorden bij de patriciërswoningen
aan
de Eise Eisingastraat. De ceremonie van het theedrinken, wat
toendertijd een nieuwe drank was, vond hier plaats. Van 18 juni tot en
met 12 september kunt u een van de huisjes ’s middags van binnen
bekijken en er een kopje theedrinken. In een ander huisje is
handnijverheid te bewonderen.
Stadhuis van Franeker
Het stadhuis is gebouwd in de periode 1591 tot 1594. Het is een van de
vroegste Friese raadhuizen in de Renaissance stijl. Boven tegen de
topgevel op een draagsteen is het beeld van Vrouwe Justitia, godin der
gerechtigheid, aangebracht. De aanbouw van het stadhuis dateert van
1760 en is binnen uitgevoerd in de rococostijl. De raadzaal is behangen
met goudleerbehang.
Het fraaie interieur is tevens te bewonderen.
In het stadhuis wordt nog steeds getrouwd. Het is mogelijk dat u de
trouwzaal om die reden niet kunt bezichtigen.
Het stadhuis is gratis te bezichtigen en geopend op werkdagen van 13.30
tot 17.30. Er zijn eveneens gratis rondleidingen.
Peter Laagland
Via
Via ontvangen :
Antiquariaat Wever
Van
Wijnen bv
Antonello - De Pizzeria
van Franeker
ASENET
- Hotel-Restaurant
De Stadsherberg, Franeker (hotels Franeker)
Boddeüs Optiek
Franeker
Brillen & Contactlenzen
Christelijke Gereformeerde
Kerk van Franeker. D.J.K.G. Ruiter, predikant, Van Camminghaweg 75,
8822 WC Arum, tel. 0517-5318 44
Gemeentelijke
website van
Franekeradeel
Hotels Franeker Zoek
& Boek op DagjeWeg.Nl -
Stedentrips, hotels, ...
Juwelier Hollands de
betaalbare juwelier in Franeker
PC Kaatswedstrijd te
Franeker
Elk jaar rond eind juli/begin augustus
Recreatiepark en Camping
Bloemketerp Franeker
Sauna Franeker
Showband Sternse
Slotlanders Franeker
De zoekmachiene
van ga-eropuit-in-nederland.nl
Heeft U nog een
leuke uitgaans-tip
of toch iets opzoeken ?
Klik op het logo !
Onze
pagina's worden mede mogelijk gemaakt dankzij:
Antiek
en Verzamelwinkel De Aardbol te Hengelo
&
voor een degelijke
en goedkope webhosting
!
ga-eropuit-in-nederland.nl
is
de opvolger van bijonsin.nl
KLIK
OM ONS
INTERNET MUZIEK-STATION TE BELUISTEREN
MET
DE
REALPLAYER
Klik
op de wedstrijdbeker en stuur een email naar de webmaster,
breng
Uw stem
uit ,en geef desnoods een commentaar !
++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Uw link
ook op een stadsite vermeld ? of Uw
stad/dorp staat
niet op de website of U heeft een fout gevonden in een link! Klik hier
en mail
ons maar!
Het aantal
seconden dat
U op deze pagina aanwezig bent:
LEES OOK NOG EVEN VERDER ALS U NOG NIET ZOVAAK HIER GEWEEST BENT
!
+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Uw gegevens ook hier GRATIS vermeld ?
Stuur een email met Uw gegevens en een fotolink
naar:
redactie@ga-eropuit-in-nederland.nl
Bovenstaand adres is het email-adres
als U een GRATIS vermelding hier wilt hebben! Stuur Uw tekst omtrent
Uw evenement of wat dan ook meteen met de link waar een foto staat.
En uiteraard stuurt
U ook de wesite-gegevens toe!
LEES OOK NOG EVEN VERDER ALS U NOG
NIET
ZOVAAK HIER
GEWEEST BENT !
En als er een foutieve vermelding hier op deze
site staat
?
( Met snapshot kunt U meteen
zien of een link nog
functioneerd
)
maak dan via dit emailadres redactie@ga-eropuit-in-nederland.nl
melding van de fout !
Helemaal uniek is Uw gesproken
tekst op de website : Spreek via 084-0032571
een bericht in.
Het
wordt ook gratis geplaatst !
KLIK
OM ONS
INTERNET MUZIEK-STATION TE BELUISTEREN MET
DE
REALPLAYER
Retour naar
de index van onze Website´s
|
|
